2 Kasım 2013 Cumartesi

İşaret Sıfatları Ce, Cette, Ces

 Ce eril tekil işaret sıfatı

Ce prof   - Bu (şu/o) öğretmen
Ce livre  - Bu (şu/o) kitap
Ce lit      - Bu (şu/o) yatak

Ce, ünlü ile başlayan bir kelime önünde cet olur:

Cet homme   - bu (şu/o) adam
Cet endroit    - bu (şu/o) yer

Cette feminen tekil işaret sıfatı

Cette idée - bu (şu/o) fikir
Cette fille - bu (şu/o) kız

Ces çoğul işaret sıfatı.

Ces livres     -  bu (şu/o) kitaplar
Ces femmes  - bu (şu/o) kadınlar


 
* eril ve feminen için çoğul "ces"dir.

* tekil işaret sıfatları hem bu hem de şu anlamına gelebilir. Dinleyici hangisnini ifade edildiğini anlasa bile tam olarak ne demek istendiği vurgulandığında -ci (burada) ve -là (orada) ekleri kullanılabilir:

Ce prof-ci   - bu öğretmen
Ce prof-là  - şu/o öğretmen
Cet étudiant-ci  - bu öğrenci
Cette fille-là      - şu/o öğrenci

* ces yine bunlar, onlar/şunlar anlamına gelebilir. Aynı ekler kullanılarak daha açık bir ifade elde edilebilir:

ces livres-là.     - şu/o kitaplar
ces pommes-ci. - bu elmalar
ces fleurs-ci      - bu çiçekler

* Bir ünlü önünce ce işaret sıfatı cet olur.

İşaret Sıfatı     Eril          Sesliden önce Eril     Feminen
bu, şu, o    ce   cet    cette
bunlar, şunlar    ces   ces    ces

16 Eylül 2013 Pazartesi

ERİL-FEMİNEN



Fransızcada her isim daima ya erildir ya da feminen. Feminen ya da eril olmasının neye bağlı olduğunu açıklayan belli bir kural yoktur.
Kelimenin eril ya da feminen olduğu artikeller tarafından belirlenir.

Feminen biçim, bazı durumlar hariç, genellikle kelime sonuna –e eklenmesi ile elde edilir.

Öğrenci           étudiant          étudiante
Arkadaş          ami                  amie

un homme (bir adam)
un homme parfait (mükemmel adam)

une femme (bir kadın)
une femme parfaite (mükemmel kadın)


Feminen biçimleri farklı olan kelimeler:

garson             serveur            serveuse
müzisyen         musicien          musicienne


Eğer eril biçim –e ile bitiyorsa feminen biçim aynı kalır. Durum artikellerle belirlenir.

şair                  poète
sekreter           secrétaire


-x ile bitiyorsa feminen biçimi -se ile biter:

heureux (mutlu)           heureuse



Bazı hayvanlar daima eril ya da feminen olarak tanımlanır.

un escargot     bir salyangoz
la fourmi         karınca

Bazı hayvanlar içinse düzensizlik mevcuttur:

le chat            la chatte          kedi
le chien           la chienne        köpek
le coq             la poule           tavuk/horoz
le boeuf, le taureau     la vache                      öküz/inek


Nnesnelere yönelik eril-feminen tanımlamarı değişkendir. Ancak genelde kelimenin bitişinden tahmin edilebilir. Tipik olarak –age, -ment, -eau, -phone, -scope, -isme ile biten kelimeler eril, -tion, -sion, -, -ette, -ance, -ence, -ie, -ure, -ode/-ade/-ude ile biten kelimeler de femiendir.

Eril
le fromage (peynir)
le monument (anıt)
le sentiment (duygu)
le couteau (bıçak)
le téléphone (telefon)
le microscope (mikroskop)
le romantisme (romantizm)
Feminen

la salade (salata
la fourchette (çatal)
la télévision (televizyon)
la culture (kültür)
la situation (durum, hal)
la socié (toplum)
la différence (farklılık)
la philosophie (felsefe)

ÇOĞUL İSİMLER



Bir isim ya da sıfat sonuna –s getirilerek çoğul yapılır. Fransızcada sıfatlarda önüne geldikleri çoğul isimler gibi çoğul yapılır.

le livre
kitap
les livres
kitaplar
la chaise
sandalye
les chaises
sandalyeler
le gros livre
büyük kitap
les gros livres
büyük kitaplar
le livre rouge
kırmızı kitap
les livres rouges
kırmızı kitaplar
la grande maison
büyük ev
les grandes maisons
büyük evler

Genel olarak Fransızca’da sondaki “s” okunmaz. Ancak çoğul halde bir sıfat sonrası ünlü ile başlayan bir isim geldiğinde –s okunur ve isimle kaynaşarak –z sesini verir.

les grands arbres
büyük ağaçlar

les jeunes Américains
genç Amerikalılar

mes meilleurs amis
En iyi arkadaşlarım

petits enfants
küçük çocuklar


-s”, “-x” ya da “-z” ile biten kelimler çoğul biçime dönüştürülmezler.

des souris
birkaç fare(ler)
une souris
bir fare
les noix
fındıklar
une noix
bir fındık
les prix
fiyatlar
le prix
fiyat
les voix
sesler
la voix
ses
           
 
“-al”, “-ail” ya da “-au” ile biten kelimler çoğul olduğunda “-aux” ile biter.

Un animal       hayvan
Des animaux   hayvanlar

Ancak bazı istisnalar vardır:

un bal (balo, dans)                  des bals
un carnaval (karnival)             des carnavals
un festival (festival)               des festivals
un récital (resital)                   des récitals.

“-eu” ya da  “-eau” ile biten kelimeler  -x eki alır.

un cheveu       les cheveux

-ou” ile biten kelimlerin çoğul hali “-oux”:

un bijou (mücevher)   des bijoux
un caillou (taş)            des cailloux
un chou (kabak)          des choux
un genou (diz)                        des genoux
un hibou (baykuş)       des hiboux
un pou (louse)             des poux

İstisna:
un clou (tırnak)           des clous
un sou (para)               des sous
un trou (delik)            des trous

Düzensiz:
Bazı isimler çoğul durumda farklı kelimlerle anılır:

un oeil (göz)                           des yeux
Madame (bayan)                    Mesdames
Monsieur (bay)                       Messieurs
Mademoiselle (bayan)            Mesdemoiselles


Bazı isimler çoğul olduklarında farklı okunurlar:  Örneğin, -f tekil halde okunurken çoğul halde okunmaz.
 
un oeuf (yumurta)      des oeufs
un boeuf (öküz)          des boeufs

7 Eylül 2013 Cumartesi

Artikeller: le, la, les & un, une, des



Fransızca isimler özel, cins, soyut, somut, çoğul, tekil olmalarının yanında eril ve dişil olarak da ayrılırlar. Bu ayrımlar artikellertar afından belirlenir.

Çoğul kelimeler genellikle sonlarında –s takısı alırlar.
le, la, les Artikeller

Nesnelerde eril ve feminen ayrımı yapılan Fransızcada “le” eril ve “la” feminen nesneler. şahıslar için kullanılır. Çoğul durumlarda eril ya da feminen nesne ya da kişiler için “les” kullanılır.


le (lü)   m
la (la)   f
les (li)  çoğul

Eğer artikelden sonra ünlü ile başlayan bir kelime gelirse “le” veya “la”  l’ şeklinde yazılır.

la table                       masa
le bureau                    sıra
le garçon                    erkek
la fille                         kız
le téléphone                telefon           
les téléphones             telefonlar
le télévision                 televizyon      
les télévisions              televizyonlar
le livre                         kitap
les livres                      kitaplar
la girafe                      zürafa
les girafes                   zürafalar
l'autruche                    devekuşu
les autruches               deve kuşları
le singe                       maymun
les singes                    maymunlar
l'éléphant                    fil


un, une, des

Bir, biraz ifade ederken kullanılır.

un (an)            eril
une (in)           feminen nesneler/kişiler için kullanılır. Çoğul için daima “des” kullanılır.

un téléphone              bir telefon
des téléphones           birkaç telefon
une télévision             bir televizyon 
des télévisions           birkaç televizyon
un livre                      bir kitap
un oiseau                   bir kuş
un acteur                   bir aktör
une actrice                bir aktris
une blatte                  bir hamamböceği
des livres                   birkaç kitap
un singe                     bir maymun
une girafe                  bir zürafa
des éléphants            birkaç fil

1 Eylül 2013 Pazar

Şahıs Zamirleri


Je   (jö)
Ben
Tu  (tü)
Sen
Il    (il)
O (erkek)
Elle   (el)
O (bayan)
On
O
Nous  (nu)
Biz
Vous  (vu)
Siz
Ils   (il)
Onlar
Elles   (el)
Onlar
Nezaket kurallarına göre sen için tu yerine çoğul vous kullanılır.

Şahıs zamirleri tümleç olarak kullanıldığında

Dolaylı Nesne
Dolaysız Nesne
Dönüşlü
Vurgulu
Ben, bana, beni
Me
Me
Me
Moi
Sen, sana, seni
Te
Te
Te
Toi
O, ona, onu (erkek)
Le
Lui
Se
Lui
O, ona, onu (bayan)
La
Lui

Elle
O



Soi
Biz, bize, bizi
Nous
Nous
Nous
Nous
Siz, size, sizi
Vous
Vous
Vous
Vous
Onlar, onlara, onları
Les
Leur
Se
Eux/Elles
 

Tekil
Çoğul
Eril
Dişil
Benim
Mon
Ma
Mes
Senin
Ton
Ta
Tes
Onun (erkek)
Son
Sa
Ses
Bizim
Notre
Notre
Nos
Sizin
Votre
Votre
Vos
Onların
leur
Leur
Leurs

Ma masion       benim evim  (ev dişil ve tekil)
Mes masion     benim evlerim (ev çoğul, dişil-eril belirtilmiyor)
Notre masion  bizim evimiz
Nos masion     bizim evlerimiz
Ta soeur          kız kardeşin
Votre fils          oğlunuz
Mon stylo         benim kalemim


Tekil
Çoğul  ~kiler

Eril
Dişil
Eril
Dişil
Benimki
Le mien (lö miyen)
La mienne (la miyen)
Les miens
(le miyen)
Les miennes
(le miyen)
Seninki
Le tien (lö tiyen)
La tienne (la tiyen)
Les tiens
(le tiyen)
Les tiennes
(le tiyen)
Onunki
Le sien
(lö siyen)
La sienne
(la siyen)
Les siens
(le siyen)
Les siennes
(le siyen)
Bizimki
Le nôtre
(lö notr)
La nôtre
(la notr)
Les nôtres (le notr)
Bizimkiler
Sizinki
Le vôtre
(lö votr)
La vôtre
(la votr)
Les vôtres (le votr)
Sizinkiler
Onlarınki
Le leur
(lö lör)
La leur
(la lör)
Les leurs (le lör)
Onlarınkiler